1. شناخت نیازهای خاک و گیاه
قبل از اینکه شروع به کوددهی کنید، باید وضعیت خاک و نیازهای تغذیهای گیاهتان را بررسی کنید. خاکهای مختلف مواد مغذی متفاوتی دارند و گیاهان انگور نیز نیازهای خاص خودشان را دارند. برای این کار میتوانید از آزمایش خاک استفاده کنید. آزمایش خاک به شما میگوید که خاک شما کمبود چه نوع مواد مغذی دارد و بر اساس آن باید تصمیم بگیرید که کدام کودها را استفاده کنید. نکته بسیار مهم این است که خاکهای سبک و شنی برای انگور مناسبتر هستند و باید از ترکیب مناسبی از مواد مغذی و زهکشی خوب برخوردار باشند. درختان انگور به خاکهایی که توانایی نگهداری رطوبت و مواد مغذی را دارند، بیشتر پاسخ میدهند. پس حتماً قبل از هر اقدامی این مرحله را انجام دهید تا متوجه شوید نیاز گیاه شما چیست.
2. زمان مناسب کوددهی
کوددهی انگور باید در زمانهای خاصی انجام شود تا بیشترین تاثیر را داشته باشد. زمانبندی مناسب برای کوددهی اهمیت زیادی دارد. معمولاً کوددهی در سه مرحله اصلی انجام میشود که شامل:
قبل از خواب درختان (اوایل بهار): در این زمان نهالها در حالت خواب هستند و نیاز به مواد مغذی برای شروع رشد دارند. برای تقویت ریشهها و تقویت وضعیت عمومی گیاه، کودهای فسفر و پتاسیم پیشنهاد میشوند.
هنگام رشد فعال (تابستان): در این زمان گیاه شروع به رشد و توسعه برگها میکند، بنابراین برای تقویت رشد و افزایش تعداد برگها باید کودهای نیتروژنی را استفاده کنید.
قبل از برداشت (اواخر تابستان و اوایل پاییز): این زمان برای تقویت کیفیت میوهها و آمادهسازی درخت برای فصل زمستان مناسب است. در این زمان باید از کودهای فسفر و پتاسیم برای تقویت میوهها و کمک به افزایش مقاومت درخت استفاده کنید.
این زمانها بسیار حیاتی هستند چون استفاده از کود در زمان نامناسب میتواند به گیاه آسیب بزند یا اثری نداشته باشد. به همین دلیل، باید دقیقاً در زمانهای گفته شده کوددهی را انجام دهید.
3. کودهای مناسب برای انگور
برای کوددهی انگور باید از انواع مختلف کودها استفاده کنید که هرکدام خواص و تاثیرات خاص خود را دارند. این کودها شامل:
کودهای نیتروژنی: این کودها برای رشد برگها و شاخهها ضروری هستند. در بهار و تابستان بهترین زمان برای استفاده از این کودهاست. برای کوددهی نیتروژنی، کودهایی مثل کود اوره یا کود نیترات آمونیوم بهترین انتخاب هستند. نیتروژن به رشد سریعتر گیاه کمک میکند اما استفاده بیش از حد از آن میتواند باعث رشد بیرویه برگها و کاهش تولید میوه شود. باید از مقدار مناسب استفاده کنید.
کودهای فسفره: فسفر برای رشد ریشهها و بهبود کیفیت میوهها اهمیت دارد. این عنصر در شکوفایی گیاه بسیار موثر است. در پاییز یا در زمان کاشت نهال، کودهای فسفر مثل کود سوپرفسفات و کود فسفات آمونیوم میتوانند برای تقویت ریشهها و کیفیت میوهها استفاده شوند.
کودهای پتاسیمی: پتاسیم برای تقویت مقاومت گیاه در برابر تنشها و بیماریها بسیار مفید است و همچنین باعث بهبود طعم و کیفیت میوهها میشود. کودهایی مثل کود سولفات پتاسیم یا کود کلرید پتاسیم در پاییز برای آمادهسازی گیاه برای فصل سرما و همچنین تقویت میوهها و افزایش رنگ و طعم آنها مناسب هستند.
کودهای میکروالمنتها: این کودها برای رفع کمبود عناصر ریز مغذی مثل آهن، منگنز، روی و بر استفاده میشوند. این عناصر کممصرف برای رشد و سلامت گیاه ضروری هستند و در صورت کمبود میتوانید از این کودها برای رفع کمبود آنها استفاده کنید.
4. میزان و نحوه مصرف کودها
مقدار کودها باید به دقت محاسبه شود. گیاهان انگور به میزان زیادی از کود نیاز ندارند و استفاده از کودهای زیاد میتواند اثر منفی داشته باشد. درختان جوان معمولاً نیاز به کود کمتری دارند و درختان بالغ باید به صورت منظم کوددهی شوند. در اینجا چند نکته مهم در مورد نحوه مصرف کودها آورده شده است:
کوددهی درختان جوان: برای درختان انگور جوان که تازه کاشته شدهاند، مقدار کمی کود نیاز است. معمولاً در سال اول یا دوم، نصف میزان پیشنهادی برای درختان بالغ کافی است. در این مرحله، باید از کودهای کامل با نسبت مناسب نیتروژن، فسفر و پتاسیم استفاده کنید.
کوددهی درختان بالغ: درختان بالغ که در مراحل رشد و باردهی خود هستند، نیاز به کودهای بیشتری دارند. در این مرحله از سال، باید میزان کود را بیشتر کنید و توجه ویژهای به کودهای فسفر و پتاسیم داشته باشید.
روشهای کوددهی: برای کوددهی، دو روش اصلی وجود دارد
کوددهی به صورت چالکود: این روش بیشتر برای درختان بالغ است که شامل حفر چالههایی در اطراف ریشهها و ریختن کود در آنها میشود.
کوددهی به صورت پاششی: این روش معمولاً برای کودهای میکروالمنتها و اصلاح تغذیهای استفاده میشود. در این روش، کود به صورت مستقیم روی برگها پاشیده میشود.
توجه کنید که میزان مصرف هر کود بستگی به سن گیاه، وضعیت خاک و نیاز گیاه دارد. بنابراین، بهتر است بر اساس توصیههای تولیدکنندگان و آزمایشات خاک عمل کنید.
5. نظارت و ارزیابی
پس از اینکه کوددهی انجام شد، باید به طور مداوم وضعیت گیاه را بررسی کنید تا ببینید آیا گیاه واکنش مناسبی به کودها نشان داده است یا خیر. اگر گیاه شروع به رشد سالم و مناسب کرد، برگها سبز و سالم شدند و میوهها به خوبی رشد کردند، این نشاندهنده موفقیت کوددهی است. اما اگر علائمی مانند زرد شدن برگها یا رشد ضعیف میوهها مشاهده کردید، ممکن است گیاه کمبود مواد مغذی دیگری داشته باشد و باید کوددهی را تنظیم یا نوع کودها را تغییر دهید.
6. احتیاطها و نکات مهم
در استفاده از کودها باید احتیاطهای لازم را به عمل آورید:احتیاط در استفاده از کودهای نیتروژنی: کودهای نیتروژنی را بیش از حد مصرف نکنید چرا که باعث رشد زیاد برگها به جای میوه میشود.
زمانبندی دقیق: کوددهی باید در زمانهای مشخص انجام شود و نباید به تاخیر بیافتد. کوددهی زودتر از موعد میتواند باعث رشد بیرویه و در نتیجه کمبود مواد مغذی در فصول بعدی شود.
آبیاری مناسب: بعد از هر بار کوددهی، آبیاری مناسب ضروری است تا کود به راحتی جذب ریشهها شود و از ایجاد سوختگی در ریشهها جلوگیری شود.
7. کوددهی در شرایط خاص
در مناطق مختلف، شرایط اقلیمی میتواند تاثیر زیادی در نیاز گیاه به کود داشته باشد. مثلاً در مناطق خشک، کوددهی به صورت چالکود مناسبتر است چون کود به عمق خاک میرود و به ریشهها میرسد. در مناطقی که سرمای شدید دارند، استفاده از کود در فصل پاییز باید کمتر باشد تا از آسیب به ریشهها در فصل زمستان جلوگیری شود.







